♥ Học viện nghệ thuật xây dựng sự tự tin!

Cẩm nang giúp ba mẹ dạy trẻ nói ngọng đúng cách và hiệu quả

Dạy trẻ nói ngọng đúng cách? Khi con nói ngọng, một số phụ huynh nghĩ rằng “do con bắt chước người khác nên tự khắc lớn lên sẽ hết”. Đừng chủ quan như thế các mẹ nhé. Nói ngọng hoàng toàn có thể là một bệnh lý vì vậy nếu các bậc phụ huynh không quan tâm sớm, sẽ ảnh hưởng lớn đến tương lai của trẻ sau nay.

Trên các diễn đàn, mạng xã hội, không ít phụ huynh có con ở độ tuổi đi học mầm non cũng gặp tình trạng nói ngọng. Tuy nhiên, một điều làm các bậc phụ huynh băn khoăn là trẻ vẫn nói ngọng trở lại dù đã được ba mẹ “huấn luyện” hàng ngày. Câu trả lời là do cách hướng dẫn, tập luyện con phát âm chuẩn chưa đúng. Dưới đây là những cách giúp bé nói chuẩn hơn, các mẹ tham khảo nhé.


"Sàng lọc" những người tiếp xúc với trẻ.

Không ít trẻ nói ngọng là do trẻ bắt chước những người xung quanh như giáo viên, người thân, trẻ hàng xóm… Vì thế, Khi dạy trẻ nói ngọng bạn nên “sàng lọc”, không cho hoặc hạn chế tối đa việc con tiếp xúc với những người phát âm không chuẩn. Chẳng hạn nếu con bạn học ở lớp có cô giáo phát âm không chuẩn thì bạn có thể xin cho con qua học lớp khác hoặc chuyển trường cho con. Nếu đó là những người lớn, các bé hàng xóm thì bạn nên hạn chế cho bé tiếp xúc.

alu day tre noi ngong 02


Thời gian tập luyện ngắn và thường xuyên.

Dạy trẻ nói ngọng ba mẹ nên chọn những bài tập ngắn để hướng dẫn cho bé, nguyên nhân vì trẻ thường tập trung kém, mau chán. Cha mẹ chỉ nên cho bé tập khoảng 2-3 phút và luyện tập nhiều lần trong ngày.

 


Cho con tập luyện cơ miệng thường xuyên.

Ba mẹ nên tập hợp lại những chữ cái, từ mà trẻ phát âm sai để hướng dẫn con nói chuẩn hơn. Có thể dạy trẻ nói ngọng các bài tập luyện cơ miệng vào buổi sáng như: Há miệng to và cùng nói “A, O, N, L, CH, TR…”. Lặp lại từ 5 đến 7 lần.

Ngoài ra, để tạo hứng thú cho bé học, cha mẹ kết hợp với vừa học vừa chơi như đố vui cho bé chẳng hạn, ví dụ hỏi bé những đồ vật có chữ cái là H, K, M, L,… để bé trả lời. Nhờ đó, bé sẽ nhớ tên chữ cái và phát âm tốt hơn.


Giúp trẻ bỏ các thói xấu.

Mút tay, cho tay vào miệng, ngoáy mũi… cũng có thể làm trẻ nói ngọng. Vì thế, ba mẹ nên luôn nhắc nhở để trẻ dần dần bỏ những thói quen này. Chẳng hạn, thời gian nào trẻ hay mút tay nhất như khi xem tivi hoặc ngồi sau xe, ba mẹ nên bày các trò chơi gì thú vị để trẻ chơi mà quên đi các thói quen trên.

alu day tre noi ngong 01


Để trẻ biết mình phát âm sai

Trẻ nói ngọng thường không tự biết mình đang phát âm sai. Do đó, Khi dạy trẻ nói ngọng ba mẹ có thể thu âm lại cách phát âm của trẻ rồi cho trẻ nghe lại. Khi đó, trẻ sẽ biết mình đã phát âm sai và sẽ cố gắng nói chuẩn hơn.


 Dạy trẻ nói ngọng - Cho trẻ đứng  trước gương

Cả ba mẹ và con đều nói trước gương. Ba mẹ sẽ làm mẫu phát âm thật chậm, rõ ràng những từ, cụm từ thường ngày hay những từ trẻ thường phát âm sai. Sau đó, ba mẹ hướng dẫn trẻ phát âm theo mình. Việc nhìn vào gương sẽ giúp bé dễ dàng bắt chước cử động miệng của ba mẹ.


 Kể chuyện, hát, đọc cùng con

Thực tế nhiều người khi nói sẽ phát âm sai nhưng khi đọc truyện, hát lại nói chuẩn, đúng. Trẻ em cũng không ngoại lệ. Do đó, khi dạy trẻ nói ngọng ba mẹ nên thường xuyên đọc truyện cho con nghe, cho con đọc truyện, đọc vè, đồng dao hay cùng con hát những bài hát thiếu nhi. Quá trình mà trẻ bắt chước theo những câu chuyện, bài hát mà ba mẹ đã đọc, hát sẽ giúp trẻ dần dần phát âm đúng hơn.

Để bé thích kể chuyện, hát, đọc vè cha mẹ nên chọn những câu chuyện ngắn, có tính giáo dục cao và vui tươi như vậy bé sẽ dễ dàng nhớ và làm theo.


 Khuyến khích bé giao tiếp

Bé chỉ phát âm tốt hơn khi thường xuyên giao tiếp với mọi người. Cha mẹ nên tạo không gian giao tiếp cho bé như cho bé ra ngoài công viên hoặc đến chỗ nhiều trẻ nhỏ để vui chơi. Tuy nhiên, cha mẹ lưu ý, hạn chế cho bé tiếp xúc với những người nói ngọng hoặc đặc trưng vùng miền khiến bé khó có thể sửa được tật nói ngọng của mình.

alu day tre noi ngong 03


 Không nhại, chê con

Khi dạy trẻ nói ngọng một sai lầm thường gặp ở người lớn là khi trẻ nói ngọng, người lớn thường nhại, chọc trẻ hay thích thú với điều đó thậm chí là chê con. Điều này chỉ khiến trẻ khó có thể chữa được tật nói ngọng vì lầm tưởng điều đó khiến cha mẹ vui nên sẽ nói ngọng nhiều hơn. Còn đối với trường hợp bị chê nhiều khiến trẻ dễ bị tổn thương và sống khép kín.


Theo bác sĩ, cách chữa bệnh này tùy thuộc vào nguyên nhân, bởi vậy quan trọng nhất khi thấy trẻ ngọng là tìm hiểu lý do gây ra tình trạng đó. Trẻ nghe kém, có vấn đề ở đường phát âm, hay bất thường ở tai mũi họng, hoặc gia đình có ai bị ngọng, hay trẻ xem TV quá nhiều, ít có cơ hội nghe, nói trực tiếp...

Thông thường, tình trạng ngọng có thể được cải thiện rõ rệt bằng việc sử dụng ngôn ngữ trị liệu. Với tùy dạng ngọng của trẻ, bác sĩ sau khi thăm khám có thể cho bé tập các bài trị liệu ngôn ngữ chuyên sâu khác nhau. Chẳng hạn, trẻ không phát âm được một từ nào đó (ví dụ, không nói được chữ "p", nói pin thành in) hoặc nói từ này thành từ khác (như định nói "cá" thì lại chệch sang là "tá" hay cam" thành "tam"...) thì sẽ có các bài phù hợp để điều chỉnh cho đúng. Việc dùng các bài tập này sẽ giúp trẻ thay đổi cách cấu âm, thay đổi cách sử dụng lưỡi và nói rõ ràng, chuẩn xác hơn.

"Người lớn không nên chủ quan, coi nói là quá trình tự nhiên, để mặc trẻ, cần quan tâm đến sự hành thành ngôn ngữ của trẻ, theo dõi những bất thường để sớm cho con đi khám và can thiệp kịp thời. Những trẻ ngôn ngữ kém, phụ huynh không nên cho tham gia hoạt động nhìn nhiều vì làm cung phản xạ nghe nói gián đoạn, hình thành phản xạ nhìn - nói", bác sĩ nói.

ALU chia sẻ cẩm nang để ba mẹ có những giải pháp hợp lý cho bé yêu nhà mình nhé.

Theo : goup.edu.vn